FIVB voleybol sahasının boyutları 18 m x 9 m'dir. Ancak bu rakam neredeyse hiçbir zaman tek başına belirleyici değildir; çünkü voleybolun büyük bölümü saha sınırlarının dışında oynanır ve etraftaki alan, tesiste bir nezaket payı değil, düzenlemelerle tanımlanmış zorunlu bir bölümdür.
Voleybol söz konusu olduğunda tüm planlama sorusu serbest bölgeye dayanır. Bu mesafeyi yanlış hesaplarsanız, sınır çizgisi yakınında yapılan bir kurtarış topunun oyuncuyu doğrudan çite çarptırdığı bir sahanız olur.
Resmi voleybol sahası ölçüleri
- Saha: Ortadaki çizgiyle iki 9 m x 9 m'lik yarıya ayrılan, 18 m x 9 m'lik alan
- Hücum çizgisi: Her iki tarafta orta çizgiden 3 m uzakta
- Serbest bölge: FIVB oyunu için her yönde en az 3 m
- Dünya ve resmi müsabakalar: Yanlarda 5 m, uçlarda 6,5 m
- File yüksekliği: Erkeklerde 2,43 m, kadınlarda 2,24 m
File yüksekliği yaş gruplarına göre de kademelenir; dolayısıyla gençler tarafından kullanılacak bir sahada sabit değil, ayarlanabilir direkler tercih edilmelidir. Direk alımından önce bu konuyu netleştirmek önemlidir; sonradan ayar mekanizması eklemeye çalışmak, baştan doğru seçim yapmaktan çok daha zahmetlidir.
Serbest bölge toplam alanı nasıl etkiler?
FIVB'nin belirlediği minimum 3 m'lik serbest bölgeyle birlikte, 18 m x 9 m'lik bir saha 24 m x 15 m'lik bir tesise dönüşür. Dünya müsabakası standartlarındaki çevre mesafesiyle bu alan 28 m x 22 m'ye ulaşır. Sahaya ihtiyaç duyduğunuz toplam alanın yalnızca yarısından biraz fazlası için yeterlidir.
- Rekreasyonel: Yaklaşık 2 m koşu alanıyla genel toplam 22 m x 13 m
- FIVB: Yönetmeliğin öngördüğü 3 m'lik serbest bölgeyle 24 m x 15 m
- Uluslararası: Büyük müsabakalar için yanlarda 5 m, uçlarda 6,5 m
Her yönde yaklaşık 2 m serbest bölgeye sahip rekreasyonel bir saha; bahçeler, kamp alanları ve okullar için gerçek anlamda oynanabilir bir seçenektir. FIVB kurallarına uygun olmayabilir, ancak kimse hakem tutmuyorsa bu sorun değildir. Sorun olan, hiç koşu alanı olmayan bir sahadır; çünkü voleybolda topu kovalayan oyuncu geriye doğru hareket ederken yukarıya bakmak zorunda kalır.
Tavan yüksekliği de göz ardı edilmemelidir. Kapalı alanlarda genellikle minimum yedi metre gereklidir; pek çok spor salonu bu yüksekliği karşılayamaz. Açık hava basketbol sahalarında — ve aynı şekilde açık hava voleybol sahalarında — bu kısıt ortadan kalkar; bu durum dış mekan sahası tercihini destekleyen somut bir argümandır.
Kumsal değil, sert zemin
Sert zeminde oynanan kapalı alan ve açık hava voleybolu, plaj voleyboluyla kıyaslandığında farklı bir spordur; saha da bunu yansıtır: İki kişi yerine altı kişilik takımlar, önemi olan bir hücum çizgisi ve zemin tepkisinin kazandırdığı çok daha hızlı bir oyun temposu.
Yüzey; yana kayma hareketleri için iyi tutuş sağlamalı, blok ve smaç atışlarının ardından gerçekleşen tekrarlı inişleri absorbe etmelidir — bunlar bu spordaki en sert darbelerdir. Aynı zamanda oyuncuların ön kol ve kalçalarıyla zemine sürtünerek kayacağı dallara karşı da yumuşak olmalıdır. Hazırlanmış bir taban üzerine döşenen yastıklı modüler karo, her iki gereksinimi de karşılar ve iyi drene olduğu için yağmurdan kısa süre sonra açık hava sahası yeniden kullanıma hazır hale gelir.
Dikkat edilmesi gereken bir nokta daha var: Hangi yüzeyi seçerseniz seçin, aşındırıcı olmamalıdır. Voleybol, bu kategorideki spor dalları arasında oyuncuların zeminiyle en fazla temas kurduğu spordur.
Alanı paylaşmak
Voleybol sahasının geniş serbest bölgesi, bu tesisi çok spor alanı için ideal bir aday yapar; zira ihtiyaç duyduğu koşu mesafesi, yanına küçük sahalar kurmaya yetecek kadardır. 24 m x 15 m'lik bir voleybol tesisi, aynı dikdörtgen içinde bir badminton veya pickleball sahasına rahatlıkla yer açabilir.
Pratik açıdan dikkat edilmesi gereken nokta file direkleridir. Voleybol direkleri büyük gerilim taşır ve zemine sabit soketler gerektirir; bu nedenle yerlerini, inşaatın sonradan değil taban aşamasında planlayın.
Sahanızı planlamak
Çoğu kişinin yaptığının tersine, önce sahayı değil serbest bölgeyi belirleyin. 24 m x 15 m'niz varsa yönetmeliklere uygun bir tesisiniz var demektir. 22 m x 13 m'niz varsa iyi bir rekreasyonel sahanız olur. Bunun altında kalıyorsanız alana daha uygun, daha küçük formatlı bir spor dalı değerlendirin.
Yukarıdaki formatlar OnCourt saha tasarım aracında hazır şablonlar olarak sunulmaktadır: Kendi ölçülerinizi girebilir, serbest bölgeyi ölçekli olarak görebilir ve zemin çalışmaları başlamadan önce bir fiyat alabilirsiniz.